Światła pozycyjne odpowiadają za pokazanie innym uczestnikom ruchu, gdzie znajduje się samochód, ale nie służą do oświetlania drogi. Wyjaśniam, czym różnią się od świateł mijania, dziennych i postojowych, kiedy trzeba ich używać oraz co sprawdzić, gdy jedna z lamp przestaje działać.
Najważniejsze jest to, że lampy pokazują auto, ale nie zastępują świateł do jazdy
- Funkcja tych lamp polega na oznaczeniu położenia i szerokości pojazdu.
- Barwa światła powinna być biała z przodu i czerwona z tyłu.
- Podczas jazdy same lampy pozycyjne nie zastępują świateł mijania ani dziennych.
- Na postoju w warunkach niedostatecznej widoczności trzeba użyć oświetlenia pozycyjnego lub postojowego.
- Awaria może wynikać nie tylko z przepalonej żarówki, lecz także z bezpiecznika, oprawki, przewodu albo modułu LED.
Małe lampy, duża odpowiedzialność
Przednie lampy pozycyjne świecą na biało, a tylne na czerwono. Ich zadaniem jest zaznaczenie obrysu auta i ułatwienie oceny jego położenia, szczególnie po zmroku, na nieoświetlonej ulicy lub podczas postoju przy słabej widoczności.
Nie należy mylić ich z reflektorami. Oświetlenie pozycyjne ma sprawić, że samochód będzie widoczny z odpowiedniej odległości, ale nie oświetla jezdni i nie poprawia wyraźnie widoczności kierowcy. W sprawnym aucie po włączeniu tego trybu zwykle aktywują się także tylne lampy oraz podświetlenie tablicy rejestracyjnej.
Przepisy techniczne wymagają, aby światła pojazdu były widoczne w nocy przy dobrej przejrzystości powietrza z odległości co najmniej 150 metrów. W praktyce oznacza to, że przygaszona, nierówna albo zabrudzona lampa również może mieć znaczenie, nawet jeśli formalnie jeszcze świeci.
Kiedy trzeba je włączyć, a kiedy nie wystarczą
Podczas postoju lub zatrzymania w warunkach niedostatecznej widoczności kierowca powinien użyć przednich i tylnych lamp pozycyjnych albo świateł postojowych. Dotyczy to szczególnie auta pozostawionego na jezdni lub poboczu, gdy inni kierujący mogą go dostrzec zbyt późno.
W samochodzie bez przyczepy, a także w zespole pojazdów o długości do 6 metrów, można włączyć światła postojowe tylko od strony środka jezdni. To praktyczne rozwiązanie przy parkowaniu przy krawędzi drogi, ponieważ sygnalizuje przede wszystkim tę część auta, która jest bliżej jadących pojazdów.
Jeżeli samochód stoi w miejscu dostatecznie oświetlonym albo całkowicie poza jezdnią i poboczem, przepisy dopuszczają wyłączenie wszystkich świateł. Nie traktowałbym tego jednak jako zachęty do zostawiania auta „na wyczucie”. Jeżeli z daleka trudno rozpoznać pojazd, lepiej go prawidłowo oznaczyć.
Podczas jazdy potrzebujesz mocniejszego oświetlenia
W Polsce podczas jazdy w normalnej przejrzystości powietrza należy korzystać ze świateł mijania. Od świtu do zmierzchu można zamiast nich używać świateł do jazdy dziennej, ale same lampy pozycyjne nie są prawidłowym zamiennikiem.
Przy mgle, intensywnym deszczu, śniegu lub innej zmniejszonej przejrzystości powietrza trzeba włączyć światła mijania albo przednie przeciwmgłowe, jeśli warunki na to pozwalają. To ważne, ponieważ wiele aut z włączonymi światłami dziennymi ma z tyłu ograniczone albo całkowicie wyłączone oświetlenie.
Pozycyjne, postojowe, dzienne i mijania nie robią tego samego
Najwięcej pomyłek wynika z podobnych nazw. W codziennym języku kierowcy często mówią „postojowe” na cały słabszy tryb oświetlenia, jednak funkcje poszczególnych lamp są inne.
| Rodzaj oświetlenia | Główne zadanie | Kiedy go używać |
|---|---|---|
| Pozycyjne | Oznaczenie położenia i obrysu auta | Głównie podczas postoju w warunkach słabej widoczności |
| Postojowe | Oznaczenie stojącego pojazdu, czasem tylko z jednej strony | Podczas postoju przy drodze, zgodnie z konstrukcją auta i przepisami |
| Do jazdy dziennej | Zwiększenie widoczności auta z przodu w dzień | Od świtu do zmierzchu przy dobrej widoczności |
| Mijania | Oznaczenie auta i oświetlenie drogi przed nim | Podczas jazdy, także po zmroku i przy gorszej widoczności |
| Przeciwmgłowe tylne | Zwiększenie widoczności auta od tyłu w gęstej mgle | Gdy widoczność spada poniżej 50 metrów |
W wielu nowych samochodach funkcja postojowa jest realizowana przez jednoczesne świecenie lamp pozycyjnych po jednej stronie. Nie oznacza to jednak, że każdy przełącznik opisany symbolem pozycji działa identycznie. Instrukcja konkretnego modelu pozostaje ważniejsza niż wygląd pokrętła lub przyzwyczajenia z poprzedniego auta.
Najczęstszy błąd wygląda tak samo. Kierowca widzi jasne światła z przodu i zakłada, że samochód jest prawidłowo oświetlony, podczas gdy z tyłu pozostaje prawie niewidoczny. Z tego powodu tryb dzienny trzeba przełączyć na mijania, gdy robi się ciemno, pada deszcz albo wjeżdżamy do tunelu.
Awaria nie zawsze oznacza przepaloną żarówkę
Jeżeli nie świeci jedna lampa, pierwszym podejrzanym jest oczywiście przepalone źródło światła. W starszych samochodach często stosuje się małe żarówki typu W5W, ale nie jest to reguła. Wymiana powinna zawsze opierać się na oznaczeniu z instrukcji lub na symbolu odczytanym ze starej części.
Gdy po wymianie problem wraca, trzeba sprawdzić oprawkę i styki. Zaśniedziały kontakt, luźne gniazdo, wilgoć wewnątrz klosza albo uszkodzona masa mogą powodować migotanie, słabsze świecenie lub zanik światła po przejechaniu przez nierówność.
Prosta diagnostyka krok po kroku
- Włącz światła i sprawdź, czy problem dotyczy jednej strony, całego przodu, tyłu albo także podświetlenia tablicy.
- Wyłącz zapłon i obejrzyj żarówkę lub moduł przez klosz. Ciemne przebarwienie włókna zwykle oznacza przepalenie.
- Sprawdź bezpiecznik zgodnie z opisem w instrukcji. Nie wkładaj bezpiecznika o większym amperażu.
- Obejrzyj oprawkę, wtyczkę i przewody. Zielony nalot, ślady nadtopienia lub woda wskazują na problem z połączeniem.
- Po naprawie sprawdź obie strony oraz działanie oświetlenia tablicy rejestracyjnej.
Jeżeli nie działa kilka lamp jednocześnie, nie kupowałbym od razu kompletu żarówek. Taki objaw częściej sugeruje bezpiecznik, wspólną masę, przewód albo moduł sterujący. W samochodach z pełnym oświetleniem LED naprawa może wymagać diagnostyki komputerowej, a czasem wymiany fragmentu lampy.
Wymiana źródła światła i koszty naprawy
Wymiana zwykłej żarówki pozycyjnej jest zazwyczaj niedroga. Sama część kosztuje najczęściej od kilku do kilkudziesięciu złotych, a robocizna w prostym przypadku zwykle mieści się w granicach około 20-80 zł. W niektórych modelach dostęp do reflektora jest jednak tak utrudniony, że warsztat musi zdemontować nadkole albo część osłon.
Przy wymianie warto od razu sprawdzić drugą stronę. Jeśli obie żarówki mają podobny przebieg, wymiana kompletu daje równiejszą barwę i jasność. Nie jest to bezwzględny obowiązek, ale zmniejsza ryzyko kolejnej awarii kilka dni po pierwszej naprawie.
Nie dotykaj palcami szklanej bańki żarówki halogenowej. Tłuszcz ze skóry może pozostawić ślad i pogorszyć odprowadzanie ciepła. Po montażu dobrze jest przetrzeć element czystą, suchą ściereczką i upewnić się, że uszczelka lampy siedzi równo.
Przeczytaj również: Oznaczenie lamp angielskich. Jak sprawdzić reflektor?
Czy można założyć mocniejsze LED-y
Wymiana standardowej żarówki na przypadkową diodę LED nie zawsze jest dobrym pomysłem. Tani zamiennik może powodować komunikat o przepalonej żarówce, migotanie, zbyt dużą jasność albo nieprawidłową barwę. W skrajnym przypadku element nie będzie miał właściwej homologacji do danego zastosowania.
Jeśli samochód fabrycznie ma moduł LED, nie należy traktować go jak zwykłej żarówki. Koszt naprawy zależy wtedy od konstrukcji lampy i może wynosić od kilkuset złotych do ponad tysiąca, szczególnie gdy producent przewidział wymianę całego reflektora zamiast pojedynczego źródła światła.
Na badaniu technicznym diagnosta zwraca uwagę między innymi na brak świecenia, niewłaściwą barwę, uszkodzenie klosza i nieprawidłowe działanie. Przed przeglądem nie wystarczy więc szybkie spojrzenie na reflektory. Trzeba sprawdzić także tylne lampy, kierunkowskazy i podświetlenie tablicy.
Dobry test oświetlenia zajmuje mniej niż minutę
Przed dłuższą trasą ustaw samochód przodem do ściany albo szyby wystawowej i sprawdź, czy obie strony świecą podobnie. Potem obejdź auto i zobacz tył, najlepiej po włączeniu pozycji, mijania, hamulca oraz kierunkowskazów. Taki prosty test szybko ujawnia przepaloną żarówkę, różnicę jasności lub wilgoć w kloszu.
Najważniejsza zasada jest prosta. Lampy pozycyjne mają sprawić, że samochód będzie widoczny, lecz podczas jazdy nie zastąpią świateł przeznaczonych do oświetlania drogi. Gdy masz wątpliwość, wybierz tryb mijania i usuń usterkę możliwie szybko, zamiast liczyć na to, że słabe światło „jeszcze jakoś wystarczy”.
