Gdy stary filtr oleju ani drgnie, a w garażu nie ma specjalnego ściągacza, nie trzeba od razu rezygnować z wymiany oleju. Podpowiadam, jak odkręcić filtr oleju bez klucza, które domowe sposoby mają sens, kiedy sięgnąć po pasek lub dętkę, a dlaczego śrubokręt powinien być dopiero ostatecznością.
Najważniejsze zasady bezpiecznego demontażu filtra
- Najpierw sprawdź typ filtra - opisane metody dotyczą głównie metalowych filtrów puszkowych.
- Najbezpieczniejszy zamiennik klucza to mocny pasek, kawałek dętki albo gruba gumowa taśma.
- Filtr odkręca się w lewo, patrząc na jego denko, czyli przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.
- Śrubokręt przebijający obudowę może zadziałać, ale łatwo rozlać olej i skaleczyć się.
- Nowy filtr dokręcaj zgodnie z instrukcją, zwykle ręką po posmarowaniu uszczelki olejem.
Zanim zaczniesz, sprawdź typ filtra i przygotuj auto
Najpierw upewniam się, czy mam do czynienia z metalowym filtrem przykręcanym jako cała puszka, czy z filtrem typu wkład. Domowe sposoby dotyczą przede wszystkim filtra puszkowego. Przy wkładzie odkręca się pokrywę obudowy, często mającą sześciokątny łeb lub specjalne gniazdo, więc przebijanie jej śrubokrętem mogłoby skończyć się kosztowną naprawą.
Samochód ustaw na równej powierzchni, zaciągnij hamulec ręczny i zabezpiecz koła. Jeśli musisz unieść auto, użyj podpór warsztatowych, a nie samego podnośnika. Olej może być lekko ciepły, ponieważ wtedy łatwiej spływa, ale nie pracuj przy rozgrzanym silniku, który może poparzyć dłonie i przedramiona.
Przygotuj miskę na olej, rękawice, szmaty i latarkę. Po poluzowaniu filtra zwykle wypływa z niego trochę oleju, nawet jeśli wcześniej odkręciłeś korek spustowy. Dobrze jest też oczyścić okolice filtra, ponieważ tłusta obudowa utrudnia ocenę, czy narzędzie trzyma właściwe miejsce.
Najpierw spróbuj metod, które nie niszczą filtra
Rękawica gumowa lub kawałek dętki
Jeżeli filtr został dokręcony z odpowiednią siłą, czasem wystarczy poprawić chwyt. Gumowa rękawica, fragment starej dętki albo szeroka taśma antypoślizgowa zwiększają tarcie między dłonią a obudową. Chwyć filtr możliwie blisko jego podstawy, a potem spróbuj obrócić go spokojnym, równym ruchem.
Nie szarpię filtrem i nie próbuję obracać go za cienką krawędź. Gdy obudowa jest zalana olejem, najpierw ją wycieram, bo nawet najlepsza rękawica nie pomoże na śliskiej powierzchni. Ta metoda jest łagodna, ale zadziała głównie wtedy, gdy filtr nie został przesadnie dokręcony.
Przeczytaj również: Płyn chłodniczy G11, G12 czy G13? Jak wybrać właściwy
Pasek, pasek klinowy albo mocna taśma
Najbardziej uniwersalnym zamiennikiem klucza opaskowego jest wytrzymały pasek. Może to być pasek parciany, stary pasek klinowy lub szeroka taśma o dobrej przyczepności. Owiń go wokół puszki tak, aby po pociągnięciu zaciskał się na filtrze zamiast z niego zsuwać.
- Oczyść i osusz obudowę filtra.
- Załóż pasek blisko podstawy, nie na samym końcu puszki.
- Napnij go mocno i ustaw dźwignię w kierunku odkręcania.
- Obracaj filtr w lewo, patrząc na jego denko.
- Gdy filtr puści, odkręć go już dłonią, aby nie uszkodzić gwintu.
W praktyce ten sposób często działa lepiej niż próba siłowego chwytania mokrej puszki. Koszt takiego rozwiązania wynosi od 0 do około 30 zł, zależnie od tego, czy wykorzystasz rzeczy znajdujące się w garażu. Pasek nie powinien jednak dotykać przewodów, czujników ani gorących elementów układu wydechowego.
| Metoda | Kiedy ma sens | Ryzyko | Orientacyjny koszt |
|---|---|---|---|
| Rękawica lub dętka | Filtr jest tylko lekko zapieczony | Niskie | 0-10 zł |
| Pasek lub taśma gumowa | Gładka, śliska puszka | Niskie do średniego | 0-30 zł |
| Szczypce nastawne | Stary filtr i dobry dostęp | Średnie do wysokiego | Jeśli masz je w garażu, 0 zł |
| Śrubokręt jako dźwignia | Filtr i tak trafia do wyrzucenia | Wysokie | 0-10 zł |
Gdy filtr nadal nie puszcza, zwiększ siłę z głową
Jeżeli pasek ślizga się albo zrywa, można użyć dużych szczypiec nastawnych. Trzeba jednak zaakceptować, że obudowa filtra prawdopodobnie zostanie zgnieciona. To metoda wyłącznie do starego filtra, który po demontażu i tak będzie wyrzucony.
Ustaw szczypce tak, aby nacisk nie był skierowany na elementy znajdujące się obok. Nie wkładaj przedłużki na rękojeść i nie uderzaj młotkiem w szczypce. Taki gwałtowny moment może zerwać filtr z podstawy, uszkodzić gwint albo wygiąć mocowanie.
Przed kolejną próbą sprawdź, czy filtr nie został dokręcony razem z podwójną uszczelką. Zdarza się, że stara uszczelka pozostaje na podstawie, a nowy filtr zostaje założony na nią. Podwójna uszczelka może doprowadzić do wycieku oleju, a niekiedy nawet do szybkiego spadku ciśnienia smarowania po uruchomieniu silnika.
Śrubokręt działa, ale zostaw go na sam koniec
Przebicie metalowej puszki dużym śrubokrętem i użycie go jako dźwigni jest znaną metodą awaryjną. Nie traktuję jej jako pierwszego wyboru, bo filtr może się rozedrzeć, a olej wypłynie w niekontrolowany sposób. Dochodzi też ryzyko poślizgnięcia dłoni na ostrzu lub uderzenia w elementy silnika.
Jeśli nie ma innej możliwości, filtr musi być przeznaczony do wymiany, a pod spodem powinna znajdować się szeroka miska. Śrubokręt przebija się przez mocniejszą część bocznej ścianki, z dala od podstawy i gwintowanego mocowania. Po uzyskaniu dźwigni obracaj go powoli, kontrolując, czy metal nie pęka.
Nie stosuj tej metody przy filtrze typu wkład, plastikowej pokrywie ani w ciasnym miejscu, w którym śrubokręt może trafić w przewód, miskę olejową lub obudowę silnika. Jeśli filtr jest całkowicie zgnieciony i nadal nie chce się obrócić, bezpieczniej przerwać pracę i zlecić demontaż warsztatowi, niż uszkodzić podstawę filtra.
Po odkręceniu starego filtra najważniejszy jest montaż
Po zdjęciu filtra wytrzyj powierzchnię przylegania na podstawie. Sprawdź, czy stara uszczelka została razem z filtrem. Nową uszczelkę posmaruj cienką warstwą świeżego oleju, ponieważ ułatwia to prawidłowe ułożenie gumy i późniejszy demontaż.
Nowy filtr dokręcaj ręką, aż uszczelka dotknie podstawy. Dalszy obrót zależy od producenta filtra i samochodu, często jest to około pół obrotu do trzech czwartych obrotu. Jeżeli instrukcja podaje konkretny moment w niutonometrach, zastosuj tę wartość zamiast ogólnej zasady.
Nie dokręcaj nowego filtra szczypcami ani śrubokrętem tylko dlatego, że stary był bardzo mocno zaciśnięty. Zbyt mocne dokręcenie deformuje uszczelkę i utrudnia następną wymianę. Po wlaniu właściwej ilości oleju uruchom silnik na kilkadziesiąt sekund, wyłącz go i sprawdź miejsce styku filtra oraz korek spustowy.
Awaryjna metoda powinna ułatwić wymianę, nie ją komplikować
Najrozsądniejsza kolejność to rękawica lub dętka, potem mocny pasek, a dopiero później szczypce. Śrubokręt zostawiam na sytuację, w której filtr jest przeznaczony do wyrzucenia i wszystkie łagodniejsze sposoby zawiodły.
Jeśli wymieniasz olej samodzielnie częściej niż raz, zakup prostego klucza opaskowego zwykle szybko się zwraca. Największą różnicę robi jednak nie siła, lecz prawidłowe dokręcenie nowego filtra i kontrola wycieku po uruchomieniu silnika. Dzięki temu awaryjne odkręcanie nie zamieni się w naprawę uszkodzonego mocowania lub braku oleju.
